Benim Ordulu olduğumu bilmeyen yoktur. Ordu’da çok uzun yıllar yaşamamış olsam da bu güzel şehirde bulunma, ilçelerini gezme ve mutfağını yakından tanıma fırsatım çok oldu.
Bir Ordulu olarak bana, “Ordu hakkında ne düşünüyorsun?” diye sorulduğunda cevabım her zaman biraz pozitif ayrımcılık içerir. Çünkü Ordu benim için yalnızca memleket değil; Karadeniz’in tam ortasında, doğasıyla, deniziyle, insanıyla ve kültürüyle çok özel bir şehir.
Bana göre Ordu, Karadeniz’in kalbidir.
Karadeniz sahilinde kendine has bir aurası olan ender kentlerden biridir. Ordu’ya geldiğinizde doğayı, denizi, yaylaları, eşsiz manzaraları ve birbirinden farklı kültürel değerleri aynı anda görebilirsiniz.
Peki ya gastronomi?
İşte asıl mesele burada başlıyor.
Ordu’da Gastronomi Yok Muydu?
“Ordu’da gastronomi var mı?” diye bir soru soracak olursanız, müsaadenizle bu soruya yıllarca verdiğim cevabı anlatayım.
Bugüne kadar Ordu’da gastronominin yeterince görünür olmadığını düşündüm. Hatta Ordu dışında katıldığım bazı toplantılarda, Ordu’ya birçok kez gitmeme rağmen “Ordu’ya gittiğimde aç kalıyorum” dediğim bile olmuştur.
Bu sözüm nedeniyle bana kızan Ordulular da çok oldu.
Ama benim söylemek istediğim başka bir şeydi.
Ordu’nun gastronomisi yok demiyordum. Tam tersine, Ordu’nun çok güçlü bir mutfak kültürü olduğu halde bu kültürün gün yüzüne çıkarılamadığını söylüyordum.
Bugün geriye dönüp baktığımda ne kadar haklı olduğumu daha iyi görüyorum.
Çünkü Ordu mutfağı, sadece birkaç pideci, lokanta veya balık restoranından ibaret değil.
Ordu’nun mutfağı, doğrudan doğadan beslenen çok güçlü bir gastronomi kültürüne sahip.
Dünyanın En Özel Vegan Mutfaklarından Biri Ordu’da Olabilir
Bana göre Ordu mutfağının en büyük özelliklerinden biri, doğadan topladığı ürünleri sofraya taşımasıdır.
Kaldirik, ısırgan, sakarca, hoşkıran, karalahana, dibleler, sarmalar, çorbalar, kayganalar, turşu kavurmaları, taze fasulye ve bezelye ile yapılan yöresel yemekler...
Bunların her biri Ordu gastronomisinin önemli parçalarıdır.
Üstelik bu mutfak sadece sebze ağırlıklı bir mutfak değildir. Doğadan gelen ürünlerin farklı pişirme teknikleriyle değerlendirilmesi, Ordu mutfağını gastronomi açısından çok özel bir noktaya taşır.
Hatta daha iddialı bir cümle kurmak gerekirse;
Ordu, dünyanın en özel vegan mutfaklarından birinin temellerine sahip olabilir.
Çünkü burada kullanılan birçok ürün doğrudan Ordu’nun doğasından gelir.
Ordu mutfağı aynı zamanda Karadeniz mutfağından, Gürcü mutfağından ve komşu Giresun ile ortak kültürel değerlerden beslenir. Bu nedenle ortaya yalnızca yöresel değil, farklı kültürlerin izlerini taşıyan zengin bir gastronomi mirası çıkar.
Peki Ben Ordu’ya Gittiğimde Neden Aç Kalıyordum?
Şimdi bazı Ordulular haklı olarak bana sorabilir:
“Bunca yemek varken sen nerede aç kalıyordun?”
Cevabı aslında çok basit.
Çünkü bu yemeklerin önemli bir bölümü evlerde yapılıyor.
Restoranlarda, sosyal tesislerde ve turizm işletmelerinde bu yemekleri yeterince göremiyorsunuz. Görseniz bile çoğu zaman aynı kalite ve lezzet standardını yakalamak mümkün olmuyor.
Yani sorun Ordu mutfağının zengin olmaması değil.
Sorun, Ordu mutfağının ticari olarak yeterince görünür olmaması.
Ben de Ordu’ya geldiğimde ister istemez herkesin bildiği birkaç lezzete yöneliyordum.
Ordu Pidesi ve Şehrin Unutulmaz Lezzetleri
Ordu merkezde yıllardır değişmeyen lezzetlerin başında pide geliyor.
1967’den beri hizmet veren Meşhur Pide, Ordu’nun önemli gastronomi markalarından biri. Özellikle benim de çok sevdiğim Ordu yağlısı olarak da bilinen pide, şehirle özdeşleşmiş lezzetlerin başında geliyor.
Balık tarafında ise hamsi mezgit, hamsi pilavı / içli pilav ve gemici / Ordu buğulama gibi Karadeniz’in deniz ürünleri kültürünü yansıtan yemekler öne çıkıyor.
Cihan Lokantası’nda salçasız nohut ve pilav, döner gibi klasikleşmiş lezzetler de Ordu merkezde yıllardır tercih edilen tatlar arasında. Lokanta kapanmış olsa da hâlâ konuşulmaktadır.
1980’li yıllardan sonra ise Aktaşlar şehre lezzet zenginliği ile damgasını vurmakta, Dıgı Pide, İspirli Fırın ve Ordu Tostu gibi markalar şehrin özellikle bende gastronomi hafızasında kendilerine önemli bir yer edindiler.
Şimdi dikkat edin:
Bir tarafta kaldirik, sakarca, ısırgan, dible, turşu kavurması, karalahana yemekleri ve ev mutfağı...
Diğer tarafta pide, döner, Ordu tostu ve balık...
Düğünlerde  ayrıca Ordu yahnisi en tercih edilen tencere yemeklerinden.
Bu üç grubun birbirine ne kadar az benzediğini görüyoruz.
İşte Ordu gastronomisinin asıl zenginliği de burada.